Dziecko w gospodarstwie rolnym

W okresie wakacyjnym notowany jest wzrost liczby wypadków w gospodarstwach rolnych z udziałem dzieci. Lato i jesień to okres, w którym dzieci poświęcają dużo czasu na pomoc rodzicom przy pracach w rolnictwie.


Rodzice mają prawo angażować dzieci do pracy, pod warunkiem że wykonywane czynności nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia i rozwoju dziecka. Zgodnie z przepisami prawa m.in. art. 65.3 Konstytucji RP i Międzynarodową Konwencją Organizacji Pracy oraz przepisami dotyczącymi oświaty, praca dziecka jest zabroniona, natomiast kodeks rodzinny i opiekuńczy stwierdza, że dziecko, które pozostaje na utrzymaniu rodziców i u nich mieszka, jest zobowiązane pomagać w gospodarstwie, w domyśle domowym. Przypominamy, że pomoc dziecka jest wskazana pod warunkiem, że jest adekwatna do możliwości fizycznych i psychicznych nastolatka.

Przedstawiamy wykaz czynności szczególnie niebezpiecznych, których nie wolno powierzać dzieciom poniżej 16 roku życia.

  • Obsługa ciągników i maszyn rolniczych oraz ich sprzęganie
  • zabronione jest dzieciom kierowanie ciągnikami rolniczymi,
  • nie wolno powierzać dzieciom obsługi maszyn rolniczych,
  • niedozwolone jest przebywanie dzieci w strefach pracy maszyn i pojazdów rolniczych,
  • nie wolno angażować dzieci do sprzęgania maszyn z ciągnikiem,
  • niedopuszczalne jest przybywanie dzieci na pomostach załadunkowych w trakcie pracy.

Pozyskanie i obróbka drewna

  • nie wolno dzieciom rąbać drewna oraz ciąć drewna pilarką tarczową,
  • nie wolno dzieciom pracować przy pilarkach łańcuchowych,
  • dzieci nie mogą pracować przy ścinaniu drzew oraz załadunku i rozładunku drewna.

Obsługa zwierząt gospodarskich


  • nie angażujemy dzieci do obsługi zwierząt o dużej masie ciała, szczególnie samców rozpłodowych i samic karmiących,
  • dzieci nie mogą pomagać przy załadunku i rozładunku zwierząt.

Spawanie elektryczne i gazowe

  • spawanie należy do prac wzbronionych dla dzieci.

Prace z przy substancjach chemicznych i nawozach

  • należy chronić dzieci przed dostępem do substancji chemicznych, paliw i nawozów,
  • nie wolno dzieciom pracować przy rozpuszczalnikach organicznych,
  • przy środkach ochrony roślin mogą pracować wyłącznie osoby, które ukończyły 18 lat.

Prace zagrożone pożarem i poparzeniem

  • nie wolno angażować dzieci do rozpalania i obsługi pieców centralnego ogrzewania.

Prace w zamkniętych zbiornikach

  • dzieci nie mogą mieć kontaktu z pracą przy silosach, zamkniętych zbiornikach, szambach, gnojówkach i gnojowicy.

Praca na wysokości i w wykopach ziemnych

  • wszelkie prace na wysokości np. na drabinach, dachach itp. są wzbronione przez dzieci,
  • nie powierzamy dzieciom kopania rowów i dołów.

Praca w szkodliwych warunkach

  • dzieci nie mogą przebywać w środowisku o dużym natężeniu hałasu oraz w pomieszczeniach zapylonych.

Dźwiganie i przenoszenie

  • nie wolno dzieciom wykonywać pracy w długotrwałej nienaturalnej pozycji ciała,
  • dzieci nie mogą dźwigać i przenosić ciężkich przedmiotów.

Powiększająca się świadomość rolników w zakresie bezpieczeństwa pracy i życia na wsi widocznie wpływa na zmniejszenie ilości wypadków w gospodarstwach rolnych. Wielkopolska Izba Rolnicza regularnie prowadzi działania prewencyjne, zmierzające do ograniczenia liczby wypadków na obszarach wiejskich. Pamiętajmy, że osoby dorosłe odpowiadają za bezpieczeństwo dzieci.